MPSC Gazetted Exam Details 2026: महाराष्ट्र राजपत्रित नागरी सेवा परीक्षा पात्रता, पॅटर्न आणि सविस्तर माहिती
MPSC Gazetted Exam (State Services / राज्यसेवा) detailed guide. Check eligibility criteria, selection pattern (Prelims, Descriptive Mains, Interview), vacancy posts list, and official links here.
MPSC Result
निकालाची गुणवत्ता यादी तपासाAdmit Card
प्रवेश पत्र आणि हॉल तिकीटSyllabus
राजपत्रित सेवा अभ्यासक्रम PDFGroup B Exam
संयुक्त गट ब (PSI, STI, ASO)Group C Exam
संयुक्त गट क (Clerk, Tax Asst)या लेखातील मुख्य मुद्दे (मराठी)
MPSC राजपत्रित नागरी सेवा परीक्षा काय आहे?
MPSC राजपत्रित नागरी सेवा (MPSC Gazetted Civil Services - State Services / राज्यसेवा) ही महाराष्ट्र शासनातील वर्ग-१ (Class A) आणि वर्ग-२ (Class B) चे सर्वोच्च प्रशासकीय अधिकारी निवडणारी परीक्षा आहे. या परीक्षेतून उपजिल्हाधिकारी, पोलीस उपअधीक्षक (DySP), आणि तहसीलदार यांसारख्या उच्च मानाच्या पदांवर नियुक्ती केली जाते.
राजपत्रित सेवेअंतर्गत येणारी प्रमुख पदे
या परीक्षेतील उत्तीर्ण गुणवत्ता यादीनुसार खालील पदांवर थेट क्लास-१ आणि क्लास-२ म्हणून निवड होते:
| गट (Class) | प्रमुख पदे (Vacancy Posts) |
|---|---|
| गट अ (Class A / Class 1) | उपजिल्हाधिकारी (Deputy Collector), पोलीस उपअधीक्षक / सहाय्यक आयुक्त (DySP/ACP), सहाय्यक राज्यकर आयुक्त, मुख्य कार्यकारी अधिकारी (BDO - CEO), तहसीलदार, जिल्हा उपनिबंधक. |
| गट ब (Class B / Class 2) | नायब तहसीलदार, गट विकास अधिकारी (BDO - Class 2), सहाय्यक निबंधक (सहकारी संस्था), मंत्रालय विभाग अधिकारी, उपअधीक्षक (भूमी अभिलेख). |
पात्रता निकष आणि वयोमर्यादा
- शैक्षणिक पात्रता: उमेदवार मान्यताप्राप्त विद्यापीठातून कोणत्याही शाखेतील पदवीधर (Graduation) असावा. पदवीच्या अंतिम वर्षाला (Final Year) असणारे विद्यार्थी पूर्व परीक्षेला बसू शकतात.
- वयोमर्यादा (खुला प्रवर्ग): किमान वय १९ वर्षे आणि कमाल वय ३८ वर्षे. मागासवर्गीय उमेदवारांसाठी कमाल वयात ५ वर्षांची सूट म्हणजेच ४३ वर्षांपर्यंत पात्रता राहील.
- शारीरिक पात्रता (केवळ DySP पदासाठी): पुरुषांसाठी किमान उंची १६५ सेंमी आणि छाती न फुगवता ८४ सेंमी (फुगवून ५ सेंमी वाढवणे आवश्यक). महिलांसाठी किमान उंची १५७ सेंमी आवश्यक आहे.
सुधारित परीक्षा पद्धत आणि टप्पे
MPSC राजपत्रित नागरी सेवा परीक्षा एकूण तीन टप्प्यांत घेतली जाते:
१. पूर्व परीक्षा (Prelims Exam) - ४०० गुण (MCQ)
यात प्रत्येकी २०० गुणांचे दोन पेपर असतात: सामान्य अध्ययन (GS Paper 1) आणि नागरी सेवा कल चाचणी (CSAT Paper 2). CSAT पेपर केवळ ३३% गुणांसह पात्र (Qualifying) करणे अनिवार्य आहे.
२. मुख्य परीक्षा (Mains Exam) - १७५० गुण (Descriptive / लेखी)
नवीन यूपीएससी (UPSC) धर्तीवरील पॅटर्ननुसार एकूण ९ पेपर असतील. यामध्ये ७ गुणांकन पेपर (GS 1, GS 2, GS 3, GS 4, निबंध, आणि दोन वैकल्पिक विषय) आणि २ पात्रता भाषा पेपर असतात.
३. मुलाखत (Interview) - २७५ गुण
मुख्य परीक्षेत उत्तीर्ण उमेदवारांचे व्यक्तिमत्त्व मोजण्यासाठी आणि प्रशासकीय कौशल्याची पडताळणी करण्यासाठी मुलाखत घेतली जाते.
अधिकृत ऑनलाईन मार्गदर्शक लिंक्स
| तपशील (Resource Name) | डायरेक्ट लिंक (Action) |
|---|---|
| एमपीएससी ऑनलाईन अर्ज प्रणाली | ऑनलाईन अर्ज (Apply Link) |
| नवीन राजपत्रित सेवा अभ्यासक्रम पीडीएफ | अभ्यासक्रम पीडीएफ डाउनलोड |
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
प्रश्न १: MPSC राजपत्रित परीक्षेतील CSAT पेपर फक्त क्वालिफाईंग आहे का?
उत्तर १: होय, नागरी सेवा कल चाचणी (CSAT) मध्ये पात्र ठरण्यासाठी किमान ३३% (६६ गुण) मिळवणे आवश्यक आहे, तर गुणवत्ता यादी सामान्य अध्ययन (GS Paper 1) वर आधारित असते.
प्रश्न २: मुख्य परीक्षेसाठी नवीन वैकल्पिक विषय (Optional Subject) पद्धत कशी आहे?
उत्तर २: सुधारित लेखी पॅटर्नमध्ये उमेदवाराला आयोगाने दिलेल्या २६ विषयांच्या यादीतून एका वैकल्पिक विषयाची निवड करावी लागते, ज्याचे एकूण ५०० गुणांचे दोन पेपर्स असतात.
Key Topics in this Article (English)
What is the MPSC Gazetted Civil Services Exam?
MPSC Gazetted Civil Services (State Services / Rajyaseva) is the premier administrative examination conducted to recruit Class A (Group A) and Class B (Group B) officers for the Maharashtra State Government. Through this examination, direct appointments are made to prestigious posts such as Deputy Collector, Deputy Superintendent of Police (DySP), and Tehsildar.
Major Posts Under MPSC Gazetted Services
Based on the final merit list of the examination, direct appointments are made to the following Class 1 and Class 2 officer positions:
| Category (Class) | Major Posts (Vacancy List) |
|---|---|
| Class A (Class 1) | Deputy Collector, Deputy Superintendent of Police / Assistant Commissioner of Police (DySP/ACP), Assistant Commissioner of State Tax, Chief Executive Officer / Block Development Officer (BDO - Class 1), Tehsildar, District Deputy Registrar. |
| Class B (Class 2) | Naib Tehsildar, Block Development Officer (BDO - Class 2), Assistant Registrar (Cooperative Societies), Section Officer (Mantralaya), Deputy Superintendent (Land Records). |
Eligibility Criteria and Age Limits
- Educational Qualification: Candidates must hold a graduation degree in any discipline from a recognized university. Final-year students are also eligible to appear for the preliminary examination.
- Age Limit (General/Open Category): Minimum age is 19 years and maximum age is 38 years. Reserved category candidates get a relaxation of 5 years (up to 43 years).
- Physical Requirements (Specifically for DySP Post): For male candidates, a minimum height of 165 cm and a chest of 84 cm without expansion (with a minimum of 5 cm expansion required) is mandatory. For female candidates, the minimum height required is 157 cm.
Revised Exam Pattern and Selection Stages
The MPSC Gazetted Civil Services examination is conducted in three successive stages:
1. Preliminary Exam - 400 Marks (Objective MCQs)
Consists of two papers of 200 marks each: General Studies (GS Paper 1) and Civil Services Aptitude Test (CSAT Paper 2). CSAT is qualifying in nature, requiring a minimum score of 33% (66 marks) to clear.
2. Mains Exam - 1750 Marks (Written Descriptive)
Based on the new UPSC-aligned descriptive pattern, it includes 9 papers in total. There are 7 merit-ranking papers (GS 1, GS 2, GS 3, GS 4, Essay, and two optional subject papers) and 2 language qualifying papers.
3. Interview / Personality Test - 275 Marks
Candidates clearing the descriptive Mains are invited for a personality test conducted by the Commission panel to evaluate administrative aptitude and overall suitability.
Official Online Resources & Links
| Resource Name | Direct Link (Action) |
|---|---|
| MPSC Online Application System | Apply Online Link |
| New Gazetted Services Syllabus PDF | Download Syllabus PDF |
Frequently Asked Questions (FAQs)
FAQ 1: Is the CSAT paper in MPSC Gazetted Prelims qualifying in nature?
Answer 1: Yes, the Civil Services Aptitude Test (CSAT) is purely qualifying. Candidates must score a minimum of 33% (66 out of 200 marks) in it. The final merit list for Mains qualification is determined solely by the marks obtained in General Studies (GS Paper 1).
FAQ 2: How does the new Optional Subject system work in the Mains exam?
Answer 2: In the revised descriptive pattern, candidates have to select one optional subject from a list of 26 subjects provided by the MPSC. The optional subject consists of two descriptive papers, totaling 500 marks.
📚 इतर महत्त्वाचे लेख आणि अभ्यास साहित्य (Related Articles)
ताज्या अपडेट्ससाठी जॉईन करा!
MPSC जाहिराती, निकाल आणि हॉल तिकीटच्या ताज्या घडामोडी थेट तुमच्या मोबाईलवर मिळवण्यासाठी आमच्या व्हॉट्सॲप आणि टेलिग्राम ग्रुपमध्ये सामील व्हा.