MPSC Group B Exam Details 2026: संयुक्त गट ब (PSI, STI, ASO) परीक्षा पात्रता, पॅटर्न आणि माहिती
MPSC Non-Gazetted Group B Exam (संयुक्त गट ब - PSI, STI, ASO, Sub Registrar) detailed guide. Check eligibility criteria, selection pattern (Prelims, MCQ Mains, PSI Physical), posts, and official links.
MPSC Result
निकालाची गुणवत्ता यादी तपासाAdmit Card
प्रवेश पत्र आणि हॉल तिकीटSyllabus
गट ब अभ्यासक्रम PDFGazetted Exam
एमपीएससी राज्यसेवा (Class 1 & 2)Group C Exam
संयुक्त गट क (Clerk, Tax Asst)या लेखातील मुख्य मुद्दे (मराठी)
MPSC संयुक्त गट ब परीक्षा काय आहे?
MPSC अराजपत्रित गट ब संयुक्त परीक्षा (MPSC Non-Gazetted Group B Combined Exam) ही महाराष्ट्रातील अत्यंत लोकप्रिय स्पर्धा परीक्षा आहे. पूर्वी या परीक्षा प्रत्येक पदासाठी वेगवेगळ्या घेतल्या जात असत, परंतु आता या सर्व पदांसाठी एकच संयुक्त पूर्व परीक्षा (Combined Prelims) आयोजित केली जाते.
गट ब (Group B) अंतर्गत येणारी प्रमुख पदे
या संयुक्त परीक्षेच्या गुणांच्या आधारे खालील ४ प्रमुख संवर्गात नियुक्ती केली जाते:
| पद (Post Name) | विभाग व नोकरीचे स्वरूप (Department & Scope) |
|---|---|
| पोलीस उपनिरीक्षक (PSI - Police Sub-Inspector) | गृह विभाग (Home Dept). गुन्हे अन्वेषण आणि कायदा सुव्यवस्था राखणे. यात शारीरिक चाचणी आवश्यक आहे. |
| राज्यकर निरीक्षक (STI - State Tax Inspector) | वित्त विभाग (Finance Dept). जीएसटी आणि कर वसुली संदर्भातील प्रशासकीय कामे. |
| सहाय्यक कक्ष अधिकारी (ASO - Assistant Section Officer) | मंत्रालय विभाग (Mantralaya, Mumbai). मंत्रालयात विविध फाईल्स व प्रशासकीय कारभाराचे व्यवस्थापन. |
| दुय्यम निबंधक / मुद्रांक निरीक्षक (Sub Registrar) | महसूल व नोंदणी विभाग. जमीन आणि मालमत्ता खरेदी-विक्री दस्तांची नोंदणी करणे. |
शैक्षणिक पात्रता आणि वयोमर्यादा
- शैक्षणिक पात्रता: उमेदवार पदवीधर (Graduate) असावा. टायपिंग किंवा विशेष शैक्षणिक प्रमाणपत्राची गरज नसते.
- वयोमर्यादा (सामान्य प्रवर्ग):
- STI, ASO, Sub Registrar साठी: १९ ते ३८ वर्षे (मागासवर्गीय: ४३ वर्षे).
- PSI (पोलीस उपनिरीक्षक) साठी: १९ ते ३१ वर्षे (मागासवर्गीय: ३४ वर्षे).
- शारीरिक पात्रता (फक्त PSI पदासाठी):
- पुरुष: उंची किमान १६५ सेंमी, छाती न फुगवता ७९ सेंमी (५ सेंमी फुगवणे आवश्यक).
- महिला: उंची किमान १५७ सेंमी.
परीक्षा पद्धत आणि टप्पे
MPSC संयुक्त गट ब परीक्षा खालील टप्प्यांत आयोजित केली जाते:
१. संयुक्त पूर्व परीक्षा (Prelims) - १०० गुण (MCQ)
एकूण १०० बहुपर्यायी प्रश्न असतात. यामध्ये इतिहास, भूगोल, अर्थशास्त्र, राज्यशास्त्र, सामान्य विज्ञान, चालू घडामोडी आणि अंकगणित व बुद्धीमत्ता हे विषय असतात. परीक्षेचा वेळ फक्त १ तास असतो आणि १/४ (०.२५) निगेटिव्ह मार्किंग असते.
२. स्वतंत्र मुख्य परीक्षा (Mains) - ४०० गुण (MCQ)
पूर्व परीक्षेत पात्र उमेदवार मुख्य परीक्षेचे २ पेपर्स देतात:
- **पेपर १:** मराठी व इंग्रजी व्याकरण (२०० गुण).
- **पेपर २:** सामान्य अध्ययन व बुद्धिमापन चाचणी (२०० गुण).
३. शारीरिक चाचणी व मुलाखत (फक्त PSI पदासाठी)
PSI पदासाठी शारीरिक चाचणी (Physical Test - १०० गुणांची असून ती फक्त पात्र होण्यासाठी म्हणजेच Qualifying ७० गुण मिळवणे आवश्यक आहे) आणि ४० गुणांची मुलाखत घेतली जाते. इतर तिन्ही पदांसाठी (STI, ASO, Sub Registrar) थेट मुख्य परीक्षेच्या गुणांवरून निवड होते.
अधिकृत ऑनलाईन मार्गदर्शक लिंक्स
| तपशील (Resource Name) | डायरेक्ट लिंक (Action) |
|---|---|
| एमपीएससी संयुक्त गट ब ऑनलाईन अर्ज लिंक | अर्ज करा (Apply Link) |
| संयुक्त गट ब परीक्षा अभ्यासक्रम पीडीएफ डाउनलोड | अभ्यासक्रम डाउनलोड (Syllabus) |
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
प्रश्न १: PSI पदासाठी शारीरिक चाचणीचे गुण अंतिम गुणवत्ता यादीत जोडले जातात का?
उत्तर १: नाही. बदललेल्या नियमांनुसार शारीरिक चाचणी (Physical Test) आता केवळ पात्रतेसाठी (Qualifying) ठेवण्यात आली आहे, ज्यात उमेदवाराने १०० पैकी किमान ७० गुण मिळवणे आवश्यक आहे. अंतिम निवड ही मुख्य परीक्षेतील गुण आणि मुलाखतीतील गुणांवर आधारित असते.
प्रश्न २: MPSC संयुक्त गट ब परीक्षेमध्ये नकारात्मक गुणदान (Negative Marking) पद्धत काय आहे?
उत्तर २: पूर्व आणि मुख्य दोन्ही परीक्षांमध्ये प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी १/४ म्हणजेच ०.२५ इतके गुण वजा केले जातात.
MPSC Group B Non-Gazetted Services: PSI, STI, ASO Guide
Complete eligibility, exam pattern, and vacancy posts outline for MPSC Non-Gazetted Class 2 officers recruitment.
Group B Combined Selection Pattern
The recruitment process features objective selection stages:
- Combined Prelims: 100 questions of 100 marks. Covers history, geography, science, civics, math/reasoning, and current affairs. Time limit is 1 hour.
- Mains Exam: 2 papers totaling 400 marks. MCQ based. Covers Language Grammar (Marathi & English) and General Studies.
- Physical Test & Interview (PSI only): Physical test of 100 marks (qualifying at 70 marks) and Interview of 40 marks.
Physical Standards for PSI
- Male Candidates: Height minimum 165 cm, chest unexpanded 79 cm (expansion minimum 5 cm).
- Female Candidates: Height minimum 157 cm.
📚 इतर महत्त्वाचे लेख आणि अभ्यास साहित्य (Related Articles)
Join Our Communities for Fast Updates!
Stay ahead with direct notifications of MPSC exams, schedules, and answer keys on your phone.